đất hiếm là gì

Bách khoa toàn thư ngỏ Wikipedia

Quặng khu đất hiếm

Các yếu tắc khu đất hiếmcác sắt kẽm kim loại khu đất hiếm, theo gót IUPAC là 1 trong thích hợp hóa học bao gồm 17 yếu tắc chất hóa học nằm trong bảng tuần trả của Mendeleev, nhập cơ sở hữu scandi, ytri và 15 yếu tắc của tập thể nhóm Lanthan và trái khoáy ngược với tên thường gọi (loại trừ prometi), sở hữu nồng độ rộng lớn nhập Trái Đất. Người tao rất có thể nhìn thấy những yếu tắc khu đất khan hiếm ở trong những lớp trầm tích, những mỏ quặng và cát đen sì. Nhóm khu đất khan hiếm thông thường ko mang tên nhập sự bố trí khoa học tập. Tuy nhưng, khu đất khan hiếm vẫn được tổ chức triển khai USPTO bố trí nhập dạng kim loại tổng hợp và những thích hợp hóa học không giống, và đúng là nam châm từ khu đất khan hiếm kể từ những dạng không giống nhau của nam châm từ.

Bạn đang xem: đất hiếm là gì

17 yếu tắc khu đất khan hiếm bao gồm xeri (Ce), dysprosi (Dy), erbi (Er), europi (Eu), gadolini (Gd), holmi (Ho), lanthan (La), luteti (Lu), neođim (Nd), praseođim (Pr), prometi (Pm), samari (Sm), scandi (Sc), terbi (Tb), tuli (Tm), ytterbi (Yb) và ytri (Y).

Mặc cho dù có tên là khan hiếm, những yếu tắc khu đất khan hiếm - nước ngoài trừ prometi sở hữu tính phóng xạ - là kha khá đầy đủ nhập lớp vỏ Trái Đất, với xeri là yếu tắc thịnh hành loại 25 với 68 phần triệu, nhiều hơn thế nữa cả đồng. Tuy nhiên, tự đặc điểm địa chất hóa học của bọn chúng, những yếu tắc khu đất khan hiếm thông thường phân nghiền và ko thông thường được nhìn thấy triệu tập trong những khoáng chất khu đất hiếm; thành quả là những kho quặng khu đất khan hiếm nhưng mà rất có thể khai quật kinh tế tài chính là không nhiều thịnh hành rộng lớn.[1] Khoáng vật khu đất khan hiếm thứ nhất được phân phát hiện nay nhập năm 1787 là gadolini, một khoáng hóa học bao hàm xeri, ytri, Fe, silic và những yếu tắc không giống. Khoáng hóa học này được khai quật từ 1 mỏ ở làng mạc Ytterby ở Thụy Điển; 4 nhập số những yếu tắc khu đất khan hiếm mang tên bắt mối cung cấp kể từ thương hiệu vị trí này.

Danh sách khu đất hiếm[sửa | sửa mã nguồn]

Dưới đó là list 17 yếu tắc khu đất khan hiếm.

Z Ký hiệu Tên Từ nguyên vẹn học Ứng dụng chi biểu
21 Sc Scandi từ giờ Latinh Scandia (Scandinavia), điểm quặng khu đất khan hiếm này thứ nhất được phân phát hiện nay. hợp kim Nhôm-scandi
39 Y Ytri từ làng mạc Ytterby, Thụy Điển, điểm phân phát hiện nay quặng khu đất khan hiếm này thứ nhất. granat YAG, YBCO Siêu dẫn nhiệt độ chừng cao
57 La Lanthan trong giờ Hy Lạp "lanthanon", tức thị Tôi ẩn nấp. Kính khúc xạ cao, bùi nhùi, bình chứa chấp khí hydro, năng lượng điện đặc biệt pin, thấu kính máy hình họa, hỗn hợp xúc tác lỏng cracking người sử dụng trong những nhà máy sản xuất thanh lọc dầu
58 Ce Xeri Theo thương hiệu hành tinh anh lùn Ceres. Chất lão hóa người sử dụng nhập chất hóa học, bột tấn công bóng, gold color ở thủy tinh anh và đồ vật gốm sứ, hóa học xúc tác nhập làm sạch sẽ lò nướng, hỗn hợp xúc tác lỏng cracking người sử dụng trong những nhà máy sản xuất thanh lọc dầu
59 Pr Praseodymi theo kể từ giờ Hy Lạp "praso", Tức là "tỏi tây" (hay hành poa rô), và kể từ "didymos", tức thị "sinh đôi". Nam châm khu đất khan hiếm, laser, blue color ở thủy tinh anh và đồ vật gốm sứ, trầm tích đá lửa
60 Nd Neodymi theo kể từ Hy Lạp "neo", tức thị mới, và "didymos", nghĩa sinh đôi. Nam châm khu đất khan hiếm, laser, màu sắc tím ở thủy tinh anh và đồ vật gốm sứ, tụ gốm
61 Pm Promethi theo thương hiệu vị thần Titan Prômêtê của thần thoại cổ xưa Hy Lạp, vị thần vẫn đem lửa mang lại nhân loại. Pin nguyên vẹn tử
62 Sm Samarium theo thương hiệu Vasili Samarsky-Bykhovets, người vẫn phân phát xuất hiện quặng samarskite khu đất khan hiếm. Nam châm khu đất khan hiếm, laser, neutron capture, maser
63 Eu Europi theo thương hiệu Châu Âu. Phosphor red color và xanh rờn, laser, đèn tương đối thủy ngân
64 Gd Gadolini theo thương hiệu của Johan Gadolin (1760–1852), nhằm thể hiện nay sự kính trọng với những nghiên cứu và phân tích về khu đất khan hiếm của ông. Nam châm khu đất khan hiếm, thủy tinh anh tách suất cao và granat, laser, đèn phân phát tia X, bộ lưu trữ PC, neutron capture
65 Tb Terbi theo thương hiệu làng mạc Ytterby, Thụy Điển. Phosphor màu sắc lam, laser, đèn huỳnh quang
66 Dy Dysprosi theo kể từ Hy Lạp "dysprositos", tức thị khó tiếp cận. Nam châm khu đất khan hiếm, laser
67 Ho Holmi theo thương hiệu thành phố Hồ Chí Minh Stockholm (trong giờ Latinh, "Holmia"), quê nhà của 1 trong số những người dân dò xét rời khỏi nó. Laser
68 Er Erbi theo thương hiệu làng mạc Ytterby, Thụy Điển. Laser, Thép vanadi
69 Tm Thuli theo thương hiệu vùng khu đất nhập thần thoại cổ xưa Thule. Máy X-quang di động
70 Yb Yterbi theo thương hiệu làng mạc Ytterby, Thụy Điển. Laser mặt trời, hóa học khử hóa học
71 Lu Luteti theo thương hiệu Lutetia, thương hiệu trước cơ của thành phố Hồ Chí Minh Paris.

Khám đập phá và lịch sử hào hùng ban đầu[sửa | sửa mã nguồn]

Nguyên tố khu đất khan hiếm thứ nhất được phân phát hiện nay là khoáng chất đen sì "ytterbite" (được thay tên trở nên gadolinite nhập năm 1800). Nó được phân phát hiện nay vày Trung úy Carl Axel Arrhenius nhập năm 1787 bên trên một mỏ đá ở làng mạc Ytterby, Thụy Điển.[2]

Khoáng vật "Yterbite" của Arrhenius vẫn cho tới tay Johan Gadolin, một GS của Học viện Hoàng gia Turku (Lưu trữ 2022-07-20 bên trên Wayback Machine), và phân tách của ông vẫn chiếm được một oxit ko xác lập (đất) nhưng mà ông gọi là ytria. Anders Gustaf Ekeberg vẫn phân lập beryli kể từ gadolinite tuy nhiên không sở hữu và nhận rời khỏi những yếu tắc không giống chứa chấp nhập quặng này. Sau phân phát hiện nay này nhập năm 1794, một khoáng hóa học kể từ Bastnäs ngay sát Riddarhyttan, Thụy Điển, được mang lại là 1 trong khoáng hóa học wolfram Fe, đã và đang được Jöns Jacob Berzelius và Wilhelm Hisinger ra soát. Năm 1803, bọn họ chiếm được một oxit white và gọi nó là ceria. Martin Heinrich Klaproth song lập phân phát xuất hiện và một loại oxit và gọi nó là ochroia.

Do cơ, nhập năm 1803, sở hữu nhì yếu tắc khu đất khan hiếm được nghe biết là ytrixeri, tuy nhiên nên tổn thất tăng 30 năm nhằm những mái ấm nghiên cứu và phân tích xác lập rằng những yếu tắc không giống sở hữu nhập nhì quặng ceria và ytria (sự kiểu như nhau của đặc thù chất hóa học của sắt kẽm kim loại khu đất khan hiếm thực hiện mang lại việc phân tách tách bọn chúng trở thành khó khăn khăn).

Xem thêm: thương nhân la gì

Năm 1839, Carl Gustaf Mosander, trợ lý của Berzelius, vẫn tách ceria bằng phương pháp đun rét nitrat và hòa tan thành phầm nhập axit nitric. Ông gọi oxit của muối hạt hòa tan là lanthana. Mosander nên tổn thất tăng 3 năm nhằm phân tích tiếp lanthana trở nên didymia và lanthana đơn thuần. Didymia, tuy nhiên ko thể phân tích tăng vày những nghệ thuật của Mosander, bên trên thực tiễn vẫn là 1 trong lếu thích hợp những oxit.

Năm 1842 Mosander cũng tách ytria trở nên thân phụ oxit: ytria nguyên vẹn hóa học, terbia và erbia (tất cả những thương hiệu đều bắt mối cung cấp kể từ thương hiệu thị xã "Ytterby"). Đất mang lại muối hạt màu sắc hồng Mosander gọi là terbium; khu đất khan hiếm dẫn đến oxit peroxide gold color thì ông gọi là erbium.

Vì vậy, nhập năm 1842, con số những yếu tắc khu đất khan hiếm được nghe biết vẫn đạt cho tới 6: ytri, xeri, lanthan, didymi, erbi và terbi.

Nils Johan Berlin và Marc Delafontaine đã và đang nỗ lực nhằm tách những ytria thô và nhìn thấy những hóa học tương tự động nhưng mà Mosander chiếm được, tuy nhiên Berlin gọi là (1860) hóa học mang lại màu sắc hồng muối hạt erbi, và Delafontaine thương hiệu hóa học với peroxide terbi vàng. Sự lầm lẫn này vẫn kéo theo một trong những tuyên tía sai lầm đáng tiếc về những yếu tắc mới nhất, ví dụ như yếu tắc mosandrium của J. Lawrence Smith, hoặc philippiumdecipium của Delafontaine. Do trở ngại trong các công việc tách những sắt kẽm kim loại khu đất khan hiếm (và xác lập sự phân tích trả tất), tổng số tuyên tía mày mò sai lầm đáng tiếc vẫn đạt cho tới hàng trăm,[3][4] với một trong những người nghĩ rằng tổng số tuyên tía mày mò sai lầm đáng tiếc lên tới mức rộng lớn 100.[5]

Viết tắt[sửa | sửa mã nguồn]

Dưới đó là những ký hiệu viết lách tắt của những yếu tắc khu đất khan hiếm thông thường được sử dụng:

Xem thêm: telmisartan 40mg là thuốc gì

  • RE = Rất hiếm
  • REM = sắt kẽm kim loại Rất hiếm
  • REE = yếu tắc Rất hiếm
  • REO = oxit Rất hiếm
  • LREE = yếu tắc Rất khan hiếm nhẹ nhõm (La-Sm)
  • HREE = yếu tắc Rất khan hiếm nặng trĩu (Eu-Lu)

Ứng dụng[sửa | sửa mã nguồn]

  • Dùng nhằm sản xuất những nam châm từ vĩnh cửu cho những máy phân phát điện
  • Dùng để mang nhập những chế tác sinh học phân bón vi lượng nhằm mục tiêu tăng năng suất và chống Chịu đựng thâm thúy căn bệnh mang lại cây trồng
  • Dùng nhằm sản xuất những nam châm từ trong những máy tuyển chọn kể từ nhập technology tuyển chọn khoáng
  • Dùng nhằm tiêu diệt mối mọt nguyệt lão, những cây mục nhằm mục tiêu bảo đảm những di tích lịch sử lịch sử
  • Dùng sản xuất những đèn cathode trong những máy vô tuyến truyền hình
  • Dùng thực hiện xúc tác nhập technology thanh lọc hóa dầu và xử lý môi trường
  • Dùng thực hiện vật tư siêu dẫn
  • Các ion khu đất khan hiếm cũng rất được dùng giống như những vật tư phân phát quang đãng trong những phần mềm quang đãng điện
  • Được phần mềm nhập technology laser

Hiện ni những mái ấm khoa học tập nước ta vẫn tách được những yếu tắc khu đất khan hiếm đạt cho tới chừng sạch sẽ cho tới 98-99% và phần mềm mang lại nhiều ngành không giống nhau nhập công nghiệp.

Trong nông nghiệp, khu đất khan hiếm còn được bổ sung cập nhật thêm nữa phân bón nhằm bón mang lại cây trồng; đôi khi đã và đang sở hữu một trong những test nghiệm nhằm bổ sung cập nhật nhập đồ ăn chăn nuôi.[6]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

Phương tiện thông tin
Âm thanh
"Rare Earths: The Hidden Cost vĩ đại Their Magic", Distillations Podcast and transcript, Episode 242, ngày 25 mon 6 năm 2019, Science History Institute
Video
“10 ways rare earth elements make life better”, animation, Science History Institute
Rare Earth Elements: The Intersection of Science and Society, presentation and discussion led by Ira Flatow, Science History Institute, ngày 24 mon 9 năm 2019
  • Nishiyama. "Japan urges Đài Loan Trung Quốc vĩ đại ease rare metals supply." ngày 8 mon 11 trong năm 2007. Reuters Latest News. ngày 10 mon 3 năm 2008 [1]
  • Chao ECT, Back JM, Minkin J, Tatsumoto M, Junwen W, Conrad JE, McKee EH, Zonglin H, Qingrun M. "Sedimentary carbonate‐hosted giant Bayan Obo REE‐Fe‐Nb ore deposit of Inner Mongolia, China; a cornerstone example for giant polymetallic ore deposits of hydrothermal origin." 1997. United States Geological Survey Publications Warehouse. ngày 29 mon hai năm 2008 [2]
  • Lunn J. 2006. Great western minerals. London: Insigner Beaufort Equity Research. Truy cập 2008-04-19 Report.pdf[liên kết hỏng]
  • Tư liệu tương quan cho tới Rare earth elements bên trên Wikimedia Commons
  • Rare-earth element bên trên Encyclopædia Britannica (tiếng Anh)
  • x
  • t
  • s

Bảng tuần hoàn

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18
1 H He
2 Li Be B C N O F Ne
3 Na Mg Al Si P S Cl Ar
4 K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr
5 Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te  I  Xe
6 Cs Ba La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn
7 Fr Ra Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Cn Nh Fl Mc Lv Ts Og